جو یکی از قدیمیترین گیاهان زراعی است که بیش از ده هزار سال است توسط بشر کشت میشود. این گیاه به عنوان یکی از مهمترین غلات دانهریز، در ایران پس از گندم، از لحاظ تولید و سطح زیر کشت در رتبه دوم قرار دارد و به عنوان محصولی استراتژیک در تأمین نیازهای علوفهای کشور شناخته میشود.
روشهای آبیاری جو متناسب با شرایط آب و هوایی و نوع کشت (پاییزه یا بهاره) متفاوت است. جوی پاییزه معمولاً نیاز به آبیاری بیشتری دارد. مراحل حساس زندگی جو که در آن احتیاج بیشتری به آب دارد عبارتند از: جوانه زدن، به ساقه رفتن، تولید سنبله، تولید گل و تولید دانه.
در این ویدیو 5 نکته مهم درباره آبیاری جو را از زبان متخصص این حرفه میشنویم.
اطلاعات جامع درباره جو
گیاه جو (با نام علمی Hordeum vulgare) یکی از انواع غلات دانهریز است. این گیاه از خانواده گندمیان یا گرامینهها میباشد و از نظر چرخه زندگی، یک گیاه یکساله محسوب میشود. جو مشابه گندم به عنوان محصولی استراتژیک در تأمین نیازهای علوفهای کشور شناخته میشود. (بیشتر بخوانید: راهنمای جامع آبیاری گندم)
تاریخچه کشت جو
احتمالاً کشت جو از آسیای جنوب شرقی و اتیوپی شروعشده است، اما خاستگاه اصلی آن همچنان نامشخص است. برخی محققان، خاستگاه اصلی این گیاه پرکاربرد را کوههای زاگرس در ایران، فلسطین و آناتولی جنوبی میدانند.
گیاه جو کاربردهای گوناگونی دارد و میزان زیادی از آن بهصورت نیم کوب یا درسته برای خوراک دام استفاده میشود. ارزش غذایی این گیاه بالا است؛ اما به دلیل وجود پوشینک و غلافهای داخلی و خارجی، ارزش غذایی آن نسبت به ذرت کمتر خواهد بود. البته امروزه با استفاده از مهندسی ژنتیک و اصلاح نژاد که بر روی جو انجامشده، انواعی از آنها با آمینواسیدهای ضروری و پروتئینهای بیشتر در حال تولید هستند.
موارد کاربرد گیاه جو
از جو برای پختوپز و تهیه سوپ و نان استفاده میشود. در برخی از غذاهای کودکان نیز از این محصول به دلیل خواص فراوانی که دارد استفاده میکنند.
بهترین روش آبیاری جو
اگر بخواهیم از روشهای آبیاری سطحی یا سنتی در آبیاری جو استفاده کنیم؛ این روشها، یا بصورت جویچهای و یا به صورت کرتی وغرقابی است. اما بهترین روش آبیاری جو، آبیاری تحت فشار، از نوع آبیاری بارانی است، که برای جو بیشترین راندمان را خواهد داشت. این روش آبیاری به ویژه در مناطق با محدودیت منابع آبی و کمبود آب موثر است. البته هزینه آبیاری تحت فشار زیاد است، اما با توجه به محدودیت منابع آبی، این روش میتواند بهبود عملکرد جو را به دنبال داشته باشد. آبیاری جو یکی از مراحل اساسی در کشت این گیاه است که به میزان رطوبت مناسب برای رشد و تولید دانههای با کیفیت بستگی دارد. در انتخاب روشهای آبیاری جو، عوامل مختلفی از جمله نوع خاک، شرایط اقلیمی و میزان بارش سالانه باید مدنظر قرار گیرد. در اینجا به بررسی سه تکنیک اصلی آبیاری جو خواهیم پرداخت که هرکدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند.
